[Review] Geschreven door Marcel op 2013-08-13 15:08:03

EarthBound

Het heeft bijna 19 jaar geduurd, maar eindelijk kunnen ook Europese gamers zich vergapen aan het EarthBound-fenomeen. Een klein groepje gepassioneerde fans probeerde jarenlang tevergeefs Nintendo over te halen de game naar Europa te brengen. Toen ook de Japanse heruitgave van de Game Boy Advance werd overgeslagen voor lokalisatie was de hoop al bijna opgegeven. Dankzij de wonderen van de Wii U Virtual Console heeft Nintendo nu dan toch de mogelijkheid gevonden om de Amerikaanse SNES-versie van EarthBound eindelijk in Europa te lanceren, zodat ook wij kunnen ontdekken wat deze RPG zo speciaal maakt. EarthBound is een Japanse RPG-klassieker, zoals de SNES er velen kent. De 16-bit console stond in het teken van sterke RPG’s, maar wat EarthBound anders maakte was de setting, humor en de zelfspot. In tegenstelling tot Final Fantasy VI, Chrono Trigger en andere SNES-RPG’s speelt EarthBound zich niet af in een perfect uitgevoerd fictief universum. In plaats daarvan beleeft Ness zijn avonturen in de jaren ’90 in een twisted versie van de Verenigde Staten, want ondanks dat Earthbound zich afspeelt in deze omgeving had schrijver en director Shigesato Itoi het land nog nooit bezocht toen hij EarthBound maakte. Zijn referentiemateriaal en inspiratie haalde hij uit films, foto’s en de popcultuur van de jaren ’90. In tegenstelling tot wat de titel doet vermoeden is EarthBound onderdeel van een driedelige serie. Earthound is het tweede deel en draagt in Japan de naam Mother 2. Het verhaal staat echter op zichzelf , waardoor je niet eerst Mother op de Famicom gespeeld moet hebben.

Het begin van een bijzonder avontuur EarthBound begint met de landing van een vreemde meteoriet achter het huis van Ness. Hij gaat op onderzoek uit en ontdekt al snel dat het niet zomaar een meteoriet is. Een magische vlieg die uit de crash site vliegt vertelt hem dat de wereld zal vergaan door de kwade macht van Giygas, een wezen dat de ziel van mensen en dieren kan beïnvloeden. De invloed van Giygas is nu nog beperkt, omdat hij nog moet groeien. Volgens de tijdreizende vlieg moet Ness op zoek gaan naar drie kompanen en een aantal geheime locaties die verborgen zijn in de wereld, om de kracht te vinden om Giygas te verslaan. Dit omdat een voorspelling beweert dat Ness samen met drie anderen Giygas zal verslaan. Giygas is vroegtijdig naar de aarde gekomen om dit koste wat kost te voorkomen. Nadat de vlieg je heldhaftig redt van een neergestreken alien Star Man, wordt het machtige wezen platgeslagen door de moeder van je buurjongen die het vieze beest niet in huis wil. Al vanaf de eerste stappen merk je dat EarthBound tegen de conventionele videogameregels schopt. De meeste games zijn politiek correct, houden zich ver van onderwerpen als religie en sektes en durven zeker niet de spot te drijven met beroemde artiesten. EarthBound schotelt daarentegen een mix voor van de meest bizarre personages die je ooit in een RPG bent tegengekomen. Van een KKK-achtige sekte die alles blauw wil schilderen tot luie ambtenaren die je vrolijk vertellen dat ze de hele dag geen werk uitvoeren. Zelfs een mannetje dat vertelt dat je maar beter niet bij hem in de buurt kan gaan staan, omdat hij een scheet heeft gelaten, passeert de revue. Wat opvalt is dat veel van de personages in de game, hoe onbelangrijk ook, gedurende het verhaal mee veranderen met de acties die je uitvoert en sommigen zich bij je aansluiten terwijl anderen de kant kiezen van Giygas en zijn gehersenspoelde onderdanen.

The War Against Giygas Het verhaal van EarthBound is de drijfveer waardoor je blijft spelen. De gameplay is daarbij anno 2013 wat verouderd. Het rondlopen in de steden, bossen en woestijnen op zoek naar hints voor je volgende avontuur of opdracht is tijdloos, maar het battle-systeem toont de leeftijd van het spel. Het battle-scherm bestaat uit een simpele sprite van de vijand met onderaan getallen die je HP, Physic Points en andere statussen tonen. Je kiest uit het menu een aanval en Ness voert deze uit. Met een flits en een doffe bonk slaat hij bijvoorbeeld met een honkbalknuppel een wilde hond. Ook tijdens gevechten kent EarthBound veel tekst: de game toont constant een soort van ‘verhaaltje’, waarbij iedere actie wordt genoteerd. Soms worden de gevechten op een vreemde manier verstoord en niet alle personages die zich tijdens je reis tijdelijk bij je aansluiten zijn even behulpzaam. Zo rent je buurjongetje Pokey hard weg of schuift hij Ness naar voren zodat Pokey zelf de klappen niet hoeft op te vangen. Het is enigszins jammer dat deze acties alleen tekstueel weergegeven worden en de gebrekkige presentatie van de gevechten is één van de weinige minpunten van EarthBound. Zoals gezegd speelt EarthBound zich af in het jaren ’90 Amerika uit films, boeken en videoclips. Hierdoor heeft Itoi onder andere gekozen voor Pogo Stick Punks, Retro Hippies, Annoying Old Party Men, Crazy Taxi’s en zelfs een stinkende plak kots als vijanden. De vijandjes lopen lukraak door steden, grotten en andere omgevingen en vallen Ness direct aan. Slaag je erin om een vijand van achteren te besluipen mag je een extra openingsaanval uitvoeren, raakt de vijand jou in de rug dan moet je de openingsaanval van je rivaal incasseren. De fysieke aanwezigheid van vijanden heeft invloed op de hoeveelheid tegenstanders waartegen je vecht. Zo kan een gevecht met een enkele Red Ant uitgroeien tot een confrontatie met een mierenkolonie. Na het winnen van een gevecht verdien je experience points en bij het behalen van genoeg punten stijg je een level. Hierdoor krijg je bijvoorbeeld nieuwe aanvallen of een hoger limiet aan HP. Met het stijgen van levels krijg je ook steeds meer krachten tot je beschikking. De voornaamste soort aanvallen zijn zogenaamde PSI-aanvallen. Het zijn min of meer magic spells, zoals PSI Fire en PSI Gaming die grote schade toebrengen aan tegenstanders. Je kunt ook diverse speciale items inzetten, zoals eten om je HP te herstellen of bommen om vijanden op te blazen.

Geld krijg je in EarthBound niet door vijanden te verslaan, maar van je vader die alleen telefonisch bereikbaar is. Hij stort eens in de zoveel tijd meer geld op je bankrekening met de mededeling dat jij hard werkt en je moeder ook, maar dat hij liever luiert. Met een pinpas kun je in de diverse stadjes geld opnemen en nieuwe wapens of kleding kopen die je kracht of verdediging vergroten, maar EarthBound kent nog tal van andere statistieken waar je rekening mee moet houden. Zo heb je ook guts, IQ en een riedel van andere eigenschappen die de effectiviteit van je aanvallen bepalen. EarthBound leunt tijdens gevechten meer op deze status-effecten dan menig andere RPG. Zo kan een Annoying Party Man een lullige opmerking maken, waardoor je guts daalt en je geen aanvallen meer durft uit te voeren. Op andere momenten denkt Ness ineens aan zijn moeder en is hij totaal verlamd. Het is dus niet altijd voldoende om alleen te letten op je HP of je PSI Points. Bijzondere ervaringen Je staat er in de bizarre wereld van EarthBound echter niet alleen voor. Al snel ontmoet je de twee andere hoofdpersonages. Jeff is een uitvinder die ‘s nachts kapotte items kan repareren en veranderen in sterke wapens, Paula is een meisje met magische krachten. Je party loopt gedurende de hele game achter je aan en dat levert een vrolijk schouwspel op. Qua sfeer en stijl heeft EarthBound enigszins wat weg van de handheld Pokémon RPG’s. Ook deze wereld is isometrisch weergegeven en hoewel er geen Pokémon Centers zijn kun je gevelde vrienden weer op laten knappen in het ziekenhuis dat min of meer dezelfde werking kent.

EarthBound kent vrij weinig sidequests, waardoor het hoofdverhaal erg complex is. De game schotelt de meest verrassende scenario’s voor. Zo trotseer je een kerker die gemaakt is door Dungeon Man, welke bestaat uit een enkele gang en een paar stenen. Aan het einde van de rit laat Dungeon Man je dan ook weten dat hij eigenlijk helemaal niet zo goed is in het maken van kerkers.. Of wat dacht je van de Runaway Five die in iedere stad een schuld opbouwen door een platencontract te tekenen met een corrupte manager en daardoor voor de rest van hun leven gestrand zijn op iedere plek die ze bezoeken. De kwade macht van Giygas is in het spel fysiek en subtiel aanwezig. Niet ieder figuurtje is behulpzaam en je wordt regelmatig opgelicht door uitvinders, winkeliers en goudzoekers. Itoi durft ook moeiteloos de zogenaamde ‘fourth wall’ te doorbreken die de scheiding vormt tussen de speler en het personage in de game. Zo wordt je toegesproken door de game-developers die hun gedachtes telepathisch via hondjes met je delen. Vooruitstrevend en klassiek Niet alleen met het doorbreken van de fourth wall is EarthBound vooruitstrevend. Zo kun je bellen met een postorderbedrijf om items die je niet meer nodig hebt te komen afhalen. Doe je dit regelmatig als je in de buurt bent van een telefoon, bent dan raakt je inventory niet overvol. Andere limitaties, zoals het niet met twee personages kunnen fietsen op één fiets komen op een humoristische wijze in de game ter sprake. Zelfs de standaard healing-items zijn voorzien van een twist, want als je naast een hamburger ook een zakje met ketchup op zak hebt dan combineert Ness deze items automatisch tot veel effectiever voedsel.

Je zult veel healing-items op zak moeten hebben en moeten gebruiken, want mede door de eerder omschreven status-effects fluctueert de moeilijkheidsgraad behoorlijk. Het ene moment versla je eenvoudig een rits aan vijanden, het volgende moment past een vijand een aanval toe die paralysis veroorzaakt en kan je hele team uitgeschakeld worden als je niet het juiste item bij je draagt dat dit effect tegengaat. Dit wordt nog lastiger doordat sommige effecten, zoals poison en mushroom, na gevechten niet verdwijnen. Het devies is daarom om voldoende PSI Points te bewaren om je healing-spells uit te voeren en genoeg items te verzamelen om status-effecten te bestrijden. Je ontkomt in EarthBound niet aan het grinden, want zoals het een Japanse RPG uit de jaren ’90 betaamt, ben je pas echt sterk genoeg om een hoofdbaas te trotseren als je genoeg van zijn onderdanen gesloopt hebt. De hoofdbazen in EarthBound zijn over het algemeen groter uitgevoerde versies van de standaard vijanden en soms mensen met speciale krachten. De meeste hoofdbazen hebben een bepaalde zwakke plek waarmee je ze eenvoudig kunt verslaan, maar als je van tevoren niet voldoende gezocht hebt in de omgeving kan het zijn dat je een speciaal item gemist hebt. Hierdoor zijn sommige hoofdbaasgevechten minder gebaseerd op training en ervaring en meer afhankelijk van geluk en dat tast het gevoel van voldoening enigszins aan.

Graphics en muziek Muziekliefhebbers kunnen hun lol op, want Itoi heeft de game tot de nok toe gevuld met referenties naar Beatles-muziek. Een ritje in een gele onderzeeboot is daarbij een verwijzing naar het nummer ‘Yellow Submarine’. Wie denkt dat mythes veilig zijn voor de geschifte geest van Itoi die heeft het mis. Binnen een kwartier spelen vecht je tegen holbewoners die Stonehedge bewaken, maak je dankzij een aapje die kauwgumballen opblaast tot ballonnen een ritje op de rug van het Loch Ness Monster om vervolgens met een UFO je reis te vervolgen, omdat de aap er met zijn date vandoor is. Een ervaring die geen enkele andere game je kan bieden. De graphics zijn isometrisch en bestaan volledig uit pixel-art, hetgeen EarthBound een tijdloos uiterlijk geeft. De game kent de nodige details in de omgevingen en ieder huisje en gebouw lijkt uniek vormgegeven. In het uiterlijk van de virtuele bewoners van de wereld is wat meer herhaling te vinden, maar er zijn genoeg types te onderscheiden, zoals oude mannen, maffioso, gamers, jonge vrouwen, sekteleden en kinderen. Een aantal van de gezichtsuitdrukkingen die deze mensen hebben gekregen zijn daarbij ronduit eng en geven een hint naar de intenties van de personages. Na het behalen van diverse mijlpalen in het spel, veranderen sommige omgevingen die omgetoverd zijn door de invloed van Giygas terug naar de oorspronkelijke vorm. Dit visuele bewijs van je quest zorgt voor nog wat extra voldoening.

De muziek en geluidseffecten zijn van hoogwaardig niveau. De SNES had in 1993 al een imposante sound-chip en ook EarthBound doet qua geluidskwaliteit niet onder voor een groot aantal moderne Nintendo handheld-games. Voor de muziek is geheel in stijl gebruikgemaakt van vreemde melancholische tonen, maar hier en daar klinken ook meer vrolijke upbeat tunes. Fans van de Super Smash Bros.-games zullen ook zeker de themes van Onett en Fourside herkennen uit Super Smash Bros. Melee en Brawl. Ondanks dat ieder hoekje en gaatje van EarthBound uitvoerig gedetailleerd is uitgewerkt, betreft het geen korte game. Het kan tot wel 30 uur duren voordat je het einde bereikt hebt en daarmee is het iets hogere prijskaartje tegenover andere SNES-games in de eShop ruimschoots gecompenseerd. De Wii U-versie van EarthBound heeft enkele handige extra’s. Zo is er naast het standaard in-game save-systeem een extra knop toegevoegd aan het menu waarmee je op ieder moment kunt saven. Dit is erg handig voordat je bijvoorbeeld een moeilijke eindbaas te lijf gaat. Bovendien is de game via Off-TV Play volledig op de Wii U GamePad speelbaar. Nintendo heeft bovendien een Miiverse-community toegevoegd waar je screenshots van je avonturen kwijt kunt. Tenslotte is er zelfs een speciale website gelanceerd dat een digitale-versie van het originele Nintendo Power-hintboek bevat, zodat zelfs minder ervaren RPG-gamers EarthBound van het begin tot het eind kunnen beleven.

Conclusie Met EarthBound brengt Nintendo een ware klassieker naar de Wii U Virtual Console. 19 jaar na de oorspronkelijke Amerikaanse en Japanse release zijn de onderwerpen die in het verhaal van EarthBound worden aangesneden, zoals politiek, religie, hebzucht, vriendschap en familiebanden nog altijd net zo relevant als toen. Het enige dat de tand des tijds minder heeft doorstaan, is het battle-systeem dat een iets te simplistische presentatie kent. Desondanks kent systeem het veel diepgang dankzij een groot aantal status-effecten. EarthBound is een fijn geschifte RPG met een uniek verhaal en een bijzondere wereld die lang na voltooiing in je hoofd blijven rondspoken. De ontwikkelaars onder leiding van Itoi hebben de Amerikaanse popcultuur uit de jaren ’90 perfect vervaardigd in een zeer speciale game die ongeacht je interesses en of ervaring met games een kijkje waard is.

N1 Score: 8.8

+ ["Meeslepend, leuk en complex verhaal dat tot wel 30 uur in beslag neemt","Unieke setting dankzij de verwijzingen naar mythes en de jaren 90 popcultuur","Isometrische 2D-graphics zijn tijdloos"]

- ["Presentatie battle-systeem is verouderd","Nadruk ligt in de gevechten soms teveel op items en grinden en te weinig op skills en opgebouwde krachten"]

Gekoppelde games

Earthbound (Wii U Virtual Console)